پشت پرده حذف دانشگاه های ایرانی از رتبه بندی جهانی پای تحریمها در بین است؟
کنکوری: عضو هیات علمی پژوهشگاه ایرانداک از شروع هم اندیشی برای برگشت ایران به رتبه بندی تاثیرگذاری تایمز آگاهی داد و به دستاوردهای حذف دانشگاه های ایران از رتبه بندی های بین المللی پرداخت.
به گزارش کنکوری به نقل از خبر آنلاین، در پی حذف دانشگاه های ایرانی از رتبه بندی «پایداری و تأثیرگذاری» (Sustainability Impact Ratings) تایمز که در ایام اخیر بازتاب یافت، مؤسسه تایمز در جواب تحریمها را دلیل عدم پذیرش موسسات ایرانی در این رتبه بندی اعلام نمود. در همین زمینه، در گفتگو با بهروز رسولی، استادیار پژوهشکده جامعه و اطلاعات پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و متخصص علم سنجی، موضوع برگشت دانشگاه های ایران به این رتبه بندی، دستاوردهای حذف از آن و ضرورت حضور دانشگاه ها در نظام های ارزیابی بین المللی بررسی گردید.
بهروز رسولی در گفتگو با ایسنا، اظهار نمود: دلیل این اتفاق به اعمال تحریمها بازمی گردد. موسسه تایمز شرکت در این رتبه بندی را منوط به عضویت در شبکه پایداری و تأثیرگذاری کرد و دانشگاه ها باید برای عضویت در این شبکه مبلغی را پرداخت می کردند.
وی افزود: اما متاسفانه به علت تحریمها اعلام گردید که امکان پذیرش موسسات ایرانی وجود ندارد. سال قبل این مساله به دانشگاه ها اعلام گردید و ما نیز به مسؤلان این رتبه بندی اعلام کردیم که ما پرداخت های بین المللی مختلفی انجام می دهیم و امکان انتقال مبالغ را داریم و از این نظر مشکلی وجود ندارد. ولی این شرکت ها به علت اینکه خصوصی هستند، می ترسند که به خاطر همکاری با دانشگاه های ایرانی گرفتار مشکل شوند.
مشاور علم سنجی و رتبه بندی دانشگاه ها اشاره کرد: همان زمان نیز دانشگاه هایی مانند دانشگاه تهران آمادگی پرداخت این مبلغ را داشتند. بدین سبب مشکل، پرداخت پول نبود؛ بلکه خود شرکت امکان همکاری با دانشگاه های ایرانی را نداشت.
رایزنی برای دور زدن تحریم ها
استادیار پژوهشگاه ایرانداک از شروع هم اندیشی ها برای حل این مسئله اطلاع داد و اظهار داشت: در دانشگاه تهران گفتگوهایی را آغاز نموده ایم و مقرر است جلساتی دراین خصوص برگزار گردد تا ببینیم آیا راهکاری برای رفع این مشکل وجود دارد یا خیر.
وی اضافه کرد: پیشنهادهایی را نیز به مسؤلان این رتبه بندی ارایه کرده ایم. حال دانشگاه های ایرانی هزینه انتشار مقالات (APC) را در خیلی از مجلات بین المللی پرداخت می کنند و یا عضویت در بعضی انجمن های علمی بین المللی بوسیله اشخاص ثالث یا شرکت های واسطه به انجام می رسد و همین طور ایرانداک با همین روش توانسته دسترسی دانشگاه ها به پایگاه های علمی را فراهم آورد، به همین دلیل تصور می نماییم در این مورد نیز بتوان چاره ای پیدا کرد.
وی اظهار نمود: امسال به علت اینکه آمادگی آن وجود نداشت، نتوانستیم در موعد مقرر به نتیجه برسیم، ولی امیدواریم در سال های آتی این مشکل برطرف شود.
پیامدهای حذف دانشگاه های ایران از رتبه بندی تاثیرگذاری
این پژوهشگر حوزه علم سنجی درباره ی دستاوردهای حذف دانشگاه های ایرانی از رتبه بندی تأثیرگذاری تایمز اظهار داشت: طبیعتاً این مساله پیامدهایی برای دانشگاه های کشور دارد. مهم ترین پیامد آن کاهش رویت پذیری بین المللی (Visibility) دانشگاه هاست. وقتی دانشگاهی در چنین نظام های ارزیابی حضور داشته باشد، قسمتی از یک شبکه جهانی شمرده می شود و این موضوع در معرفی ظرفیتهای آن مؤثر است.
وی افزود: امروز در اسناد توسعه کشور نیز بر بین المللی شدن دانشگاه ها تاکید می شود. در برنامه هفتم پیشرفت بر جذب دانشجوی خارجی، گسترش همکاریهای بین المللی و توسعه تعاملات علمی تأکید شده که همگی نیازمند آنست که دانشگاه در زمینه های بین المللی حضور داشته باشد.
رسولی با اشاره به اینکه رتبه بندی تأثیرگذاری تایمز مبنی بر اهداف توسعه پایدار سازمان ملل شکل گرفته است، اظهار نمود: این رتبه بندی برعکس رتبه بندی های آموزشی و پژوهشی، مستقیماً آموزش و پژوهش را ارزیابی نمی کند، بلکه عملکرد دانشگاه ها را در حوزه هایی مانند تحقق اهداف توسعه پایدار، برابری، تنوع و مسئولیت اجتماعی بررسی می کند.
وی اضافه کرد: بعنوان مثال، دانشجوی بین المللی که قصد همکاری یا نام نویسی در دانشگاه های ما را داشته باشد، امکان دارد بخواهد بداند آن دانشگاه در حوزه «برابری، تنوع و شمول» چه طور عمل کرده و چه سیاست هایی دراین خصوص داشته است. چنین اطلاعاتی در این رتبه بندی قابل مشاهده می باشد. البته اهمیت این رتبه بندی به اندازه رتبه بندی های اصلی دانشگاهی مثل «رتبه بندی جهانی دانشگاه ها» نیست.
وقتی رتبه بندی تایمز رایگان بود، دانشگاه های ایرانی چندان مشارکت نمی کردند
رسولی با انتقاد از عدم مشارکت برخی دانشگاه ها در این رتبه بندی اظهار داشت: تا سال قبل که حضور در این رتبه بندی رایگان بود؛ خیلی از دانشگاه های ایرانی در آن مشارکت فعالی نداشتند و به علت اینکه این رتبه بندی به اهداف توسعه پایدار سازمان ملل مرتبط بود، در مورد آن انتقادهایی مطرح می کردند و حاضر به ارایه اطلاعات در مورد فاکتورهای آن نبودند.
روند اررزیابی دانشگاه ها در رتبه بندی تاثیرگذاری تایمز
عضو هیات علمی ایرانداک درباره ی روند ارزیابی دانشگاه ها در رتبه بندی تأثیرگذاری تایمز نیز توضیح داد: در این نظام فقط دریافت داده های عددی مطرح نیست. دانشگاه ها باید برای خیلی از شاخصها مستندات و شواهد ارایه کنند؛ بعنوان مثال، اگر ادعا می کنند ساختمان های دانشگاه از تجهیزات هوشمند برای کاهش مصرف انرژی بهره می برد، باید مدارک، تصاویر و مستندات آنرا عرضه کنند.
وی اضافه کرد: همین طور اگر دانشگاه اعلام نماید اعضاء هیات علمی آن در تدوین یک سیاست عمومی یا سند ملی نقش داشته اند، ضروری است مدارک در ارتباط با این مشارکت را نیز ارائه نماید. بدین سبب پروسه ارزیابی فقط مبتنی بر اعداد نیست و بررسی مستندات نیز بخش مهمی از آنرا تشکیل می دهد.
حضور در رتبه بندی ها؛ الزام حرفه ای یا یک دغدغه تجملی؟
رسولی در جواب این پرسش که باتوجه به شرایط کشور و دانشگاه ها حضور در نظام های رتبه بندی اولویت دارد؟ اظهار داشت: به عنوان فردی که در حوزه علم سنجی فعالیت کرده، در حوزه ارزیابی دانشگاه ها مشاوره می دهد و به این حوزه علاقمند است، معتقدم این مساله از الزامات حرفه ای دانشگاه هاست. دانشگاه یک نهاد حرفه ای است و مانند هر حرفه دیگری یک سری الزامات دارد. اگر مقرر است دانشگاه داشته باشیم، باید استانداردها و الزامات آنرا نیز رعایت نماییم.
وی افزود: مسئله فقط حضور در رتبه بندی نیست، بلکه موضوع رعایت اصول حرفه ای دانشگاه است. اگر دانشگاهی می خواهد در فضای بین المللی فعالیت کند، باید الزامات این فضا را قبول کند و خودرا با آنها هماهنگ کند. همان گونه که در هیچ حوزه حرفه ای دیگری نمی توان با دور زدن استانداردها انتظار عملکرد درست داشت، در دانشگاه نیز باید الزامات حرفه ای رعایت شود.
رسولی ضمن اشاره به برخی رویکرد های ناصحیح در دانشگاه ها اظهار داشت: گاهی می بینیم برخی بدنبال راه هایی هستند که هزینه ها را کاهش دهند؛ بعنوان مثال می پرسند چرا باید برای دسترسی به برخی پایگاه های اطلاعاتی یا خدمات بین المللی هزینه پرداخت نماییم و چرا از روشهای غیررسمی استفاده نکنیم. اما این نگاه با فلسفه وجودی دانشگاه سازگار نیست.
وی تاکید کرد: امکان دارد حضور در این رتبه بندی ها در کوتاه مدت موفقیت ملموسی برای دانشگاه نداشته باشد، اما در طولانی مدت می تواند به پیشرفت کیفیت دانشگاه ها کمک نماید.
این متخصص علم سنجی اشاره کرد: حداقل فایده این پروسه آنست که دانشگاه ها مجبور می شوند داده های خودرا مدیریت کنند. خیلی از دانشگاه ها حتی اطلاعات منسجمی درباره ی فاکتورهای داخلی خود ندارند؛ بعنوان مثال امکان دارد آمار دقیق و قابل اتکایی درباره ی تعداد دانشجویان، وضعیت آموزشی، عملکرد پژوهشی یا سایر فاکتورهای خود نداشته باشند. گاهی حتی وقتی آمار تعداد دانشجویان را از مسؤلان مختلف دانشگاه می پرسیم، نتایج متفاوت می باشد. بدین سبب دانشگاه وارد چنین فرآیندهایی می شود، ناچار است یک نظام داده ای بوجود آورد، اطلاعات خودرا سامان دهد و عملکرد خودرا با سالهای قبل مقایسه کند. همین طور دانشگاه می تواند متوجه شود در فضای جهانی چه موضوع هایی اهمیت بیشتری دارند و برای بهبود چه حوزه هایی باید برنامه ریزی کند.
رسولی ضمن اشاره به اهمیت رقابت منطقه ای اظهار نمود: موضوع فقط رقابت با دانشگاه های بزرگ جهان نیست؛ ما در منطقه نیز با کشورهایی مانند عربستان و ترکیه رقابت داریم و نباید این مسئله را نادیده بگیریم و حضور در این رتبه بندی ها امکان مقایسه با دانشگاه های این کشورها را فراهم می آورد.
منبع: كنكوری
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان کنکوری در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب کنکوری
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۶ بعلاوه ۴