در آزمون مجازی دانش آموزان و دانشجویان، فکر تقلب های مختلف را کرده اید؟
کنکوری: بدنبال شرایط حساس جنگی و پساجنگی کشور، آزمون های مدارس و خیلی از دانشگاه ها در ماه های اخیر بصورت مجازی برگزار شده یا مقرر است به این شیوه برگزار گردد.
به گزارش کنکوری به نقل از خبر آنلاین روزنامه اعتماد نوشت: این تصمیم بیشتر از هر چیز ناشی از ضرورت ادامه کارهای آموزشی در وضعیت اضطراری بوده است. با این وجود، تجربه این دوره نشان میدهد که گسترش آزمون های مجازی، بخصوص در ارزشیابی های پایانی و سرنوشت ساز، با چالش هایی جدی رو به رو است؛ چالش هایی که می توانند اعتبار نظام سنجش آموزشی را با تردید مواجه کنند.
آزمون مجازی مزایای قابل توجهی دارد: کاهش هزینه های اجرایی، حذف محدودیت های مکانی، صرفه جویی در زمان و تسریع در تصحیح و اعلام نتایج.
در شرایط بحرانی که رفت وآمد دشوار یا پرهزینه است، این شیوه می تواند چاره ای موقت برای استمرار آموزش باشد. اما مساله زمانی پیچیده میشود که آزمون های مجازی جایگزین کامل آزمون های حضوری در ارزشیابی های تعیین کننده شوند؛ یعنی آزمون هایی که نتیجه آنها مبنای ارتقاء تحصیلی، اعطای مدرک یا تصمیم های مهم آموزشی است.
در چنین مواردی، موضوع «اعتبار» و «عدالت» آزمون اهمیت بیشتری می یابد. این پرسش مطرح می شود که آیا آزمون مجازی می تواند همان سطح از اطمینان و اعتماد را فراهم آورد که از یک آزمون حضوری انتظار می رود؟ قدم نخست، تعیین قواعد روشن است. برگزارکننده باید به صراحت اعلام نماید چه رفتارهایی مجاز و چه رفتارهایی ممنوع است: آیا آزمون کتاب باز است یا بسته؟ آیا استفاده از اینترنت یا ابزارهای هوش مصنوعی مجاز است؟ آیا ارتباط با دیگران در طول آزمون تخلف محسوب می شود؟ اعلام شفاف این قواعد، هر چند تضمین کننده اجرای کامل آنها نیست، اما چارچوبی اخلاقی به وجود می آورد و مسئولیت آزمون دهنده را یادآور می شود. با این وجود، مهم ترین چالش آزمون های مجازی، مساله نظارت و کنترل است. در آزمون حضوری، حضور مراقب و کنترل فیزیکی محیط امکان تقلب را محدود می کند، اما در آزمون مجازی فرد خارج از نظارت مستقیم قرار دارد.
در چنین شرایطی، امکان تقلب بشکل های مختلف وجود دارد: شرکت فردی دیگر به جای آزمون دهنده، استفاده از منابع مکتوب و اینترنتی، مشورت از راه تماس یا پیامرسان ها یا حتی پاسخگویی گروهی به پرسش ها. گسترش ابزارهای هوش مصنوعی این وضعیت را پیچیده تر کرده است. این ابزارها می توانند در زمانی کوتاه پاسخ های تحلیلی و منسجم تولید کنند و مرز میان توانایی واقعی فرد و کمک بیرونی را مبهم سازند. راهکارهای فنی مانند احراز هویت دقیق تر، محدودیت زمانی، بانکهای متنوع سوال یا نظارت تصویری می توانند احتمال تخلف را کاهش دهند، اما هیچ یک به تنهایی قادر به حذف کامل آن نیستند، چونکه هر سازوکار کنترلی بطور معمول با شیوه هایی برای دور زدن هم راه است.
از ین جهت، یکی از موثرترین راهکار ها در طراحی خود آزمون نهفته است. پرسش های حافظه محور به سادگی با مراجعه به منابع بیرونی پاسخ داده می شوند، اما پرسش های تحلیلی، مساله محور و مبتنی بر استدلال امکان تقلب را کم می کنند.
حرکت به سمت آزمون های کتاب باز، پروژه محور یا تلفیقی از آزمون و ارائه شفاهی می تواند تمرکز را از حفظ اطلاعات بسمت تحلیل و کاربرد دانش منتقل کند. چالش مهم دیگر، مساله عدالت آموزشی در ایران است. همه دانش آموزان و دانشجویان از امکانات فناورانه یکسان برخوردار نیستند. تفاوت در کیفیت اینترنت، دسترسی به کامپیوتر مناسب یا حتی داشتن فضای آرام برای آزمون می تواند بر نتیجه اثر بگذارد. در چنین شرایطی، نمره آزمون تنها بازتاب دانش فرد نیست، بلکه تا حدی بازتاب امکانات او است. اگر این شکاف ها جدی گرفته نشود، آزمون مجازی امکان دارد به تشدید نابرابری ها بینجامد. با این وجود، تجربه آزمون های مجازی در ایران می تواند مهلتی برای مطالعه و پژوهش نیز فراهم آورد.
مقایسه نتایج این آزمون ها با سالهای گذشته یا بررسی تفاوت ها میان مناطق مختلف جغرافیایی و آموزشی می تواند تصویر دقیق تری از وضعیت عدالت آموزشی ارائه دهد. همین طور چنین داده هایی امکان دارد نشانه هایی از میزان پایبندی دانش آموزان و دانشجویان به ارزش هایی مانند درستکاری و رعایت اصول اخلاقی در فرآیندهای آموزشی آشکار سازد. افزون بر این، اعتبار هر نظام ارزشیابی به اعتماد عمومی وابسته است. اگر تصور تقلب گسترده شکل بگیرد، حتی نتایج سالم نیز با تردید مواجه خواهند شد. ازاین رو شفافیت در اعلام قواعد، شیوه های نظارت و نحوه رسیدگی به تخلفات برای حفظ این اعتماد لازم است.
تجربه اخیر می تواند برای آینده نظام آموزشی کشور آموزنده باشد. اگر مقرر است آزمون های مجازی در شرایط خاص یا بعنوان بخشی از نظام ارزشیابی ادامه یابند، توسعه سیستم های استاندارد و امن، ایجاد بانکهای متنوع سوال، طراحی آزمون های تحلیلی و توجه جدی به دسترسی برابر دانش آموزان و دانشجویان به امکانات فناوری ضروری خواهد بود.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان کنکوری در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب کنکوری
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۲ بعلاوه ۳